SATOSHI NAKAMOTO LÀ AI?
965.917 KHỐI. KHÔNG AI BIẾT AI ĐÃ DỰNG KHỐI ĐẦU TIÊN.
Năm 2008 có người công bố một bài viết mô tả Bitcoin. Người đó ký tên Satoshi Nakamoto. Tháng 1 năm 2009 người đó khởi động cỗ máy. Năm 2011 người đó ngừng viết và rời đi. Chưa ai từng chỉ ra được đó là ai, và từ đó tới nay cỗ máy chưa cần tới người đó một lần nào.
- SỐ KHỐI TỪ KHỐI ĐẦU TIÊN
- 965.917
- SỐ NĂM KHÔNG DỪNG
- 17,7
- HALVING TỪ KHI ÔNG RỜI ĐI
- 4
- MÁY TÍNH GIỮ MỘT BẢN SAO
- 26.735
- LẦN THỬ MỖI GIÂY
- 939TỈ TỈ
- SỐ COIN ĐANG TỒN TẠI
- 20.080.990BTC
ĐIỀU GÌ THỰC SỰ ĐÃ BIẾT
Ngày 31 tháng 10 năm 2008, một bài viết chín trang được gửi tới một danh sách thư của những người làm về mật mã học. Nó có tên Bitcoin: A Peer-to-Peer Electronic Cash System. Nó ký tên Satoshi Nakamoto.
Ngày 3 tháng 1 năm 2009 người đó chạy phần mềm và dựng khối đầu tiên. Người đó đặt một dòng chữ vào bên trong: một dòng tít báo của chính buổi sáng hôm ấy, về việc các ngân hàng được giải cứu. Dòng chữ vẫn nằm trong khối. Ai cũng đọc được, và nó chứng minh chuỗi không khởi động trước cái ngày tờ báo đó được in.
Trong hai năm người đó viết mã, trả lời câu hỏi trên diễn đàn và qua thư điện tử, và giao dần từng phần công việc cho người khác. Năm 2011 người đó gửi một tin nhắn cuối rồi dừng lại.
Danh sách chỉ có vậy. Mọi thứ khác người ta nói về người đó đều là phỏng đoán.
SỐ COIN CHƯA BAO GIỜ DỊCH CHUYỂN
Năm 2009 gần như không ai đào. Chỉ một cỗ máy dựng phần lớn các khối, và rất có thể đó là máy của người đó.
Các nhà nghiên cứu đã rà lại những khối đầu ấy và ước tổng số vào khoảng một triệu coin. Đó là một ước tính. Không có gì bên trong một khối nói ai đã đào nó, nên nó sẽ không bao giờ hơn được một ước tính.
Giờ là phần không phải ước tính. Số coin đó chưa dịch chuyển. Không một khoản thanh toán nào, không một lần nào. Các địa chỉ đều công khai, ai cũng theo dõi được, và hàng nghìn người vẫn đang theo dõi. Mười lăm năm, không có gì.
Vì sao thì không ai biết. Có thể các khóa đã mất. Có thể người đó đã qua đời. Cũng có thể người đó chỉ đơn giản quyết định không đụng tới. Ai nói với bạn là khả năng nào thì người đó đang đoán.
NHỮNG CÁI TÊN
Nhà báo đã nêu tên. Vài người tự nhận là mình. Một trong số đó đã ra tới tòa.
Không điều nào trong số đó từng giải quyết được gì, và có một lý do đơn giản.
Ai đào những khối đầu tiên thì giữ khóa của chúng. Một chiếc khóa có thể ký một thông điệp. Chỉ một chữ ký từ một trong những chiếc khóa đó là chấm dứt câu hỏi trong khoảng mười giây, và bất kỳ ai trên thế giới cũng tự kiểm tra được mà không cần xin phép ai.
Điều đó chưa từng xảy ra. Cho tới khi nó xảy ra, một cái tên chỉ là một cái tên.
VÌ SAO ĐIỀU ĐÓ KHÔNG QUAN TRỌNG
Đây là phần người ta hay bỏ qua, và nó chính là toàn bộ vấn đề.
Bạn không cần tin Satoshi Nakamoto để dùng Bitcoin. Bạn không cần tin bất kỳ ai cả.
Mỗi máy tính trên mạng lưới tự kiểm tra từng quy tắc. Một khối trả cho thợ đào của nó nhiều hơn mức quy tắc cho phép sẽ bị vứt bỏ. Một khoản thanh toán không có chữ ký hợp lệ sẽ bị vứt bỏ. Ai viết ra quy tắc không tạo ra khác biệt nào, và ai gửi khối cũng vậy.
Đó là lý do việc mất đi tác giả thậm chí không làm nó chậm lại. Chưa bao giờ có một trụ sở chính nào để mà mất.
Hãy nhìn các con số ở đầu trang này. Từng con số một đều do một mạng lưới hơn mười năm nay không có ai đứng đầu tạo ra.
Một thứ vẫn còn cần người tạo ra nó thì chưa xong. Đó chính là ý tưởng.
CÂU HỎI
Satoshi Nakamoto là ai?
Đó là cái tên trên bài viết mô tả Bitcoin năm 2008, và trên phần mềm khởi động nó năm 2009. Chưa ai từng chỉ ra được ai đứng sau. Nhiều năm qua đã có vài người bị nêu tên, bởi nhà báo và bởi chính họ, và không ai đưa ra được bằng chứng duy nhất có thể kết thúc chuyện này: một chữ ký tạo bằng những chiếc khóa đã đào các khối đầu tiên.
Satoshi Nakamoto đã qua đời chưa?
Không ai biết, và không có cách nào để biết. Không có bằng chứng theo hướng nào cả. Số coin còn nguyên là thứ duy nhất người ta chỉ ra, và nó chẳng chứng minh điều gì: một người còn sống hoàn toàn có thể để tiền nằm yên.
Satoshi Nakamoto có bao nhiêu bitcoin?
Không ai nói chắc được. Các nhà nghiên cứu đã xem xét những khối sớm nhất ước con số vào khoảng một triệu coin, trên tổng số 20.080.990 đang tồn tại hôm nay. Nó vẫn là một ước tính: không có gì bên trong một khối ghi lại ai đã đào nó.
Số coin của Satoshi Nakamoto đã bao giờ dịch chuyển chưa?
Chưa. Không một khoản thanh toán nào từ năm 2009. Các địa chỉ đều công khai và hàng nghìn người theo dõi chúng, nên vào cái ngày một địa chỉ dịch chuyển, cả thế giới sẽ biết trong vòng vài phút.
Vì sao Satoshi Nakamoto biến mất?
Người đó chưa bao giờ nói. Những tin nhắn cuối cùng là từ năm 2011, và trong đó người đó giao lại công việc cho những người khác. Từ đó tới nay mạng lưới đã dựng 965.917 khối và đi qua 4 lần halving mà không có ai đứng đầu.
Satoshi Nakamoto có thể thay đổi Bitcoin không?
Không, và năm 2011 cũng đã không thể. Các quy tắc chỉ thay đổi nếu những người chạy phần mềm chọn chạy một phần mềm khác. Không có chiếc khóa, tài khoản hay công tắc nào thuộc về tác giả cả.
Đọc white paper Bitcoin ở đâu?
Trên trang này, đầy đủ. Cả chín trang, bảy sơ đồ, phần mã và danh mục tham khảo, lấy thẳng từ tệp gốc thay vì gõ lại. Bản thân tài liệu là tiếng Anh, đúng như khi nó được công bố.
XEM NÓ CHẠY
Bài viết đang đứng trong sảnh, và cỗ máy mà nó mô tả đang chạy xung quanh. Chuyến tham quan dừng trước trang đó và kể cho bạn điều này trong khoảng bốn mươi giây.
ĐỌC TIẾP GÌ
- WHITE PAPERchín trang ông đã ký, đầy đủ (tiếng Anh)
- NODESai áp dụng các quy tắc bây giờ khi không có ai đứng đầu
- SUPPLYcon số 21.000.000 ông cố định năm 2009, và vì sao nó trụ được
GHI CHÚ NHỎ
Trang này không giả vờ biết đó là một người đàn ông, một người phụ nữ, hay nhiều người. Không ai biết, nên ở đây không có gì giả vờ biết. Cũng không có tên ứng viên nào trên trang, vì cùng một lý do: in ra một cái tên sẽ là lặp lại một phỏng đoán bằng uy tín của một trang chỉ nói những điều kiểm chứng được ở mọi chỗ khác. Các con số trực tiếp được đọc từ mạng lưới. Con số về những đồng coin đầu tiên đến từ các nghiên cứu đã công bố về dạng của các khối năm 2009, và nó vẫn là một ước tính.